Avrupa Birliği ülkeleri sığınmacı müracaatları ve göç siyasetleri konusunda anlaştı. Muahede uzun süren müzakereler sonucunda ortaya çıktı. Emel; kriterleri sağlamayan mültecilerin süratli bir halde geri gönderilmesi. Kabul edilenlerin de adil bir halde üye ülkelere dağıtılması.
AB Periyot Lideri İsveç’in Göç Bakanı Maria Malmer Stenergard ve AB Komitesinin içişlerinden sorumlu üyesi Ylva Johansson, AB içişleri bakanları toplantısının akabinde basına açıklamalarda bulundu.
Stenergard, “Bugün, uzun yıllar süren müzakerelerin akabinde tarihi bir adım attık.” dedi.
Bakanların AB’nin iltica sistemi ıslahatının iki ana ayağında muahedeye vardıklarını söz eden Stenergard, üye ülkeler ortasında sığınmacıların dağıtımı için “sorumluluk” ile “dayanışma” ortasında uygun bir istikrar kurulduğunu söyledi.
ZORUNLU DAYANIŞMA MEKANİZMASI
Stenergard, “Kurduğumuz mecburî dayanışma düzeneği, göç baskısına en çok maruz kalan üye ülkelere takviye sağlayacak. Üye ülkeler, farklı dayanışma katkıları ortasında seçim yapma imkanına sahip olacak.” diye konuştu.
Bu katkıları açıklayan İsveçli Bakan, sığınmacıları kabul etmeyen üye ülkelerin her kişi başına, mesken sahipliği yapan ülkelere 20 bin euro ödeyeceğini, yılda birinci etapta en fazla 30 bin sığınmacı kabul edileceğini, bir sığınmacının müracaatının kıymetlendirilmesi için üst hududun 6 ay olacağını aktardı.
Bir soru üzerine Stenergard, 20 binlik katkıların AB seviyesinde, ortak bir düzenek üzerinden toplanıp konut sahibi üye ülkeye aktarılacağını belirtti.
GÜVENLİ ÜÇÜNCÜ ÜLKE KAVRAMI
İsveç Göç Bakanı Stenergard, bir soru üzerine, “Güvenli ülkeler listemiz yok. Bu, revize edilecek.” dedi.
Güvenli ülke kavramına üye ülkelerin kendi değerlendirmeleri sonucunda karar vereceğini kaydeden Stenergard, sığınma başvurusu yapanların aile fertlerinin bulunup bulunmadığı yahut kendisinin o ülkede yerleşmiş olup olmadığı üzere faktörlerin dikkate alınacağını anlattı.
DAHA SÜRATLİ KIYMETLENDİRME SÜRECİ
Stenergard, mutabakatın hem AB’nin dış hudutlarındaki üye ülkelere yük oluşturmayacak hem de müracaat sahipleri açısından süratli değerlendirmede bulunulmasını sağlayacağını belirterek şunları kaydetti:
“Sınır prosedürleri, kabul alma oranları düşük şahıslar tarafından dış hudutta yapılan sığınma taleplerinin süratli bir formda değerlendirilmesini sağlayacak. Bu, nitelikli olmayanların süratle geri gönderilmesine yardımcı olacaktır. Bu, sığınma sisteminin suistimalini de önleyecek ve milletlerarası müdafaa için uygun olmayan sığınmacıların sayısını azaltacaktır.”
İsveçli Bakan, sırf Polonya ve Macaristan’ın mutabakata karşı çıktığını, geri kalan 25 üyenin verdiği takviyenin nitelikli çoğunluğu sağladığını söyledi.
TÜM ÜYE ÜLKELER İÇİN GEÇERLİ OLACAK
AB Komitesinin içişlerinden sorumlu üyesi Johansson da yeni mevzuatın yürürlüğe girdikten sonra tüm üye devletler için geçerli olacağına işaret ederek, “Günün sonunda, mevzuatın uygulanmasını sağlayacak, mutabakatın koruyucusu olan kurum, Komisyon’dur. Lakin bugün Konsey’de, uygulamanın sıkıntısız ve tesirli bir biçimde gerçekleşmesini sağlamak için birtakım özel aksiyonlar de oluşturuldu.” diye konuştu.
EN TARTIŞMALI KONULARDAN
AB, 2015’teki göç krizinden bu yana sığınmacıların üye ülkeler ortasında nasıl dağıtılacağı ve iltica müracaatları reddedilenlerin nasıl geri gönderileceğine tahlil arıyor. AB Kurulunun bu maksatla hazırladığı “göç ve iltica paketi”, üye ülkelerin farklı tavırları nedeniyle kabul edilemedi.
Geçen sene Fransa’nın AB periyot başkanlığı mühletince, paket üzerinde ilerleme sağlanabilmesi için “adım adım yaklaşımı”nı benimsemesi üzerine, AB’nin dış hudutlarını güçlendirilmesi ve üye ülkeler ortasında dayanışma sistemi kurulması olmak üzere paketteki 2 ögeyle ilgili ilerleme kaydedildi.
AB Kurulu, 9-10 Şubat’ta düzenlen AB Başkanlar Tepesi’nde bu mutabakat için süratli ilerleme sağlanması amacıyla göçü yine ana gündemine oturttu.
2022, “AB’nin göç krizinden bu yana görülmemiş seviyede sistemsiz göç aldığı yıl” olarak kayıtlara geçmişti. AB’ye 2022’de bir evvelki yıla nazaran yüzde 64’lük artışa karşılık gelen 330 bin sistemsiz giriş yapılmıştı.